Column Algemeen Dagblad

Wekelijks verschijnt een column van Sebastiaan. Laatst verschenen:

Man

Man man man…! Dit weekend is het Mannendag. Vrouwen hebben een Dag, maar mannen ook! 19-11, een dag vol testosteron, bier en tie… eh… tierelantijntjes?

Eh nee; Op een serieuzere noot is Internationale Mannendag vooral bedoeld om de rol van gelijkheid van de man in de samenleving op de agenda te zetten. Ook mannen krijgen namelijk last van seksediscriminatie of seksueel geweld, #METOO. De Dag is daarnaast bedoeld om aandacht te vragen voor de gezondheid van het mannelijk lichaam.

Mannendag. Ménnn..Dat het nog bestaat! Ik wil niemand de zwartepiet toeschuiven, maar ik denk dat ook deze dag geen lang leven meer beschoren is. Alles verdwijnt! Zelfs de NS paste onlangs hun omroepbericht aan. “Dames en heren’ verdween voor genderneutraal taalgebruik.

Ik begeef me dus op glad ijs. Snel verder; Ja, wetenschappelijk bewezen zijn uiteraard nog wel de uiterlijke verschillen (maar met een paar goede ogen en gezond verstand heb je daar geen wetenschap voor nodig, hooguit wat meetinstrumenten) . Maar ook in de manier waarop onze hersens werken zijn structurele verschillen tussen mannen en vrouwen op te merken. Dramatisch zijn deze niet; twee vrouwen of twee mannen kunnen onderling meer van elkaar verschillen dan een willekeurige man van een willekeurige vrouw. Kijkend naar de grote menigte blijkt uiteindelijk dat mannen iets beter abstract kunnen denken en meer ruimtelijk inzicht hebben. Over het grote geheel genomen zijn mannen meer besluitvaardiger en visueel ingesteld. Verbaal en sociaal zijn mannen zwakker, ook als het gaat over zorgen. Vrouwen maken misschien meer zorgen, maar kunnen vooral ook beter zorgen.
Volgens mij zijn er maar twee verschillen tussen mannen en vrouwen. Ten eerste de fysieke verschillen, ten tweede hoe we in de spiegel kijken. Als een vrouw zichzelf in de spiegel ziet, ziet ze in gedachten 20 kilo meer. Als een man in de spiegel kijkt ziet hij 20 kilo minder.

Tsja….Hoe zou de wereld eruit zou zien als op termijn tegelijk met de Mannendag alle mannen verdwijnen? Ik voorzie een wereld vol dikke gelukkige vrouwen.

Sint Maarten

Maarten werd rond 316 in Savaria (Hongarije) geboren, als zoon van Romeinse ouders. Op jonge leeftijd werd hij soldaat en als 15-jarige trok hij naar Gallië. Op een zekere dag, in een koude winter, sneeuwde het hard. Bij de stadspoort zag Maarten een arme man zonder jas zitten. Hij stapte van zijn paard af en sneed met zijn zwaard zijn eigen mantel doormidden en gaf de arme man een helft tegen de kou. Het begin van Giro 555 vond hier zijn oorsprong. En van de partij voor de dieren, en de wapenwet.. maar dat terzijde.
Er doen zich verder vele verhalen de ronde wie de genoemde bedelaar was. Wie dat ook was, of hoe het ook zij, Maarten overleed op 11 november 397, vandaag 1620 jaar geleden. Nog altijd wordt deze dag het bekende lichtjesfeest gevierd.

De traditie van Sint Maarten, op de elfde van de elfde, luidt dat kinderen een lampion maken van papier, karton, een uitgeholde suikerbiet of pompoen met een kaarsje erin. Ik vind naar de Action ook traditioneel. ‘s Avonds als het donker is in optocht langs de huizen, om deur aan deur liedjes te gaan zingen in ruil voor .een kleine attentie.

Attentie? Attentie! Das waar ook, ik moet nog wat naar de supermarkt. Aldaar sta ik weer in de jaarlijkse tweestrijd. Fruit of snoep. Of een ander weggevertje? Ik wil rekening houden met (vermeende) ADHD en allerlei andere bestaande etiketjes. Val ik ook voor de mallote traktatie- eisen die nu zelfs aan vierjarigen op school gesteld worden? Ik zie een generatie met diabetes, obesitas en jarenlange therapie aan mijn deur voorbij trekken…. Nou ja, als ze maar zoet en smaakvol zingen en dik van de schik mijn pad verlaten. Dus gooi ik wat zakken suiker, gelatine, arabische gom, kleur- smaak en zoetstoffen in mijn mandje. Om het geweten te sussen voeg ik er een paar netjes mandarijnen aan toe. En een nieuw batterijtje voor onze deurbel. Want vorig jaar bleef het verdacht stil…

Kermis

“Dan moet je wel een erg sterke maag hebben!”

Ze doelde op de poffertjes, plakkerige suikerspinnen en andere zoetigheden, niet de kermisattracties waar je werkelijk alle kanten op geslingerd kunt worden. Maar nee, zo extreem had Stuy de Haan het vroeger niet. Toen was t vooral gezellig. “Vroeger… “ was alles anders. Hoewel…; Nog steeds bezoeken we goktenten, zien we zingende vrouwen met baarden. En nog steeds laten we ons graag belazeren door een medium of paragnost, maar dan op tv. Nog steeds grijpt en graait iedereen er maar op los. Nu niet meer alleen in de kramen met grijpertjes, maar ook via tindr, grinder en andere datingapps. Vroeger was juist de kermis met al z’n kramen bij uitstek de plaats om ‘iemand’ toe ontmoeten. Er zullen vele huwelijken op de kermis hun oorsprong vinden. Wie weet met een ander kraamfeest tot gevolg.

In Gorcum is er nu kermis. Zwieren, zwaaien, griezelen, prijzen winnen, iets lekkers eten en opnieuw rondjes draaien. Ik tolkte deze week voor een oudere plotsdove vrouw, die zich de kermis vooral herinnerde als een bruisende ontmoetingsplaats en cultuurhistorische gebeurtenis. De keiharde muziek en die schreeuwerige omroepers hoorden daar bij. Geluidsoverlast? Nee, de omwonenden waren eerder trots op de jaarlijkse nabijheid van al die kramen. Heerlijk, al die herrie. Thuisgekomen bleven je oren nog urenlang nasuizen. Eh nee… haar doofheid vond hier niet zijn oorsprong.

Wat hier wel zijn oorsprong vond was haar huwelijk. Ze vertelde over de ouderwetse rupsbaan, een soort hobbelende carrousel. Aan het eind van de rit loeide een sirene. Alle wagentjes werden een minuut lang bedekt met een groot zeil. Tijdens die minuut van duisternis reed je samen met je vriendje of vriendinnetje in het pikkedonker. Als je geluk had hoorde je de tweede sirene, die aankondigde dat het daglicht er weer aankwam. Om vervolgens, braaf naast elkaar gezeten, handje in handje, duizelig de rit uit te zitten. En dan maar hopen dat je nadien niet van een koude kermis thuiskwam…

Halloween? Hallo?! Ween!

Doodeng. In Gorinchem zag ik zojuist een zombie bij een voordeur hangen. Compleet met bloed en ingewanden, waarschijnlijk met dank aan de feestwinkel, Heinz of de lokale slager. In een tijd dat er zoveel vreselijke lugubere dingen gebeuren, trekken we ook weer massaal onze horror en griezel-attributen uit de kast.

Heel ons land was vol van de zoektocht naar de verdwenen vrouw. God hebbe haar ziel. Doodeng wat er allemaal gebeurt in ons land, want hier bleef het niet bij. Een ieder griezelde bij de gedachten alleen al. Echter nu zie ik op allerlei plekken skeletten en lijken, bloed en andere angstaanjagende taferelen. Macaber, luguber! Vind ik dat gegriezel eng? Nee dat niet zozeer. Ik vind het veel enger dat hier blijkbaar behoefte aan is. Ik snap het niet meer, of wil het niet snappen.

Voorheen dacht ik: Halloween is een nationale feestdag voor feestwinkels en hun rinkelende kassa’s. Meer niet. Maar Hallo! Nu Nederland bijvoorbeeld nog naschokt over de griezel uit de Den Dolder kliniek, vind ik t geen tijd voor dit soort grappen en feesten. Halloween is van oorsprong een dodenfeest. Een feest wat gedomineerd wordt door magie, geesten, angst en dood. In onze huidige  “verlichte” wereld gelooft men niet meer in dit soort “sprookjes”. Demonen, geesten, magie het wordt bestempeld als onzin. Zelfs kerken vieren halloween. Een feest om even lekker te griezelen in een tijd dat alles zo gestructureerd en geordend is? Het is toch om te wenen? Waar zijn we mee bezig?

Wat mij betreft is ons land toe aan een soort hervormingsdag. Bij mij hoeven ze op 31 oktober ’s avonds niet aan te bellen voor dit soort fratsen. Ik doe niet open, en zal als een zombie voor de tv blijven zitten. 11 november met Sint Maarten echter zal ik zorgen voor wat lekkers, voor degene die een liedje komt zingen.

Ik wens iedereen een goed, sfeervol weekend!

Opvoeding

Of….opvoed-ding?

Deze week was het de week van de opvoeding. Tsja;  Hoeveel cola mag een kind van 4 eigenlijk nog na 21u?

Opvoeden is een zeer verantwoordelijke taak. Kinderen zijn diamantjes die we met wat bijschaven in t juiste licht kunnen laten schitteren. Unieke kostbare juweeltjes worden het dan.
Voor mijn gevoel hebben we kinderen ‘te leen’, en zet een goede ouder alles op alles om zijn kind gelukkig te zien. Maar voor opvoeden is veel echte liefde nodig. “Echte liefde is onvoorwaardelijk geven” vertaalde ik Ds Jumelet deze week op een waardige uitvaart in Woudrichem. Hij wist me te raken.

Ja, Natuurlijk willen we zo goed mogelijk opvoeden. Het lukt ons nog aardig. “Wacht maar tot ze gaan puberen” zei iemand tegen me. Ik kijk er niet naar uit, met als enige reden dat ik vind dat ze al zo snel groot worden. Loslaten is sowieso niet zo m’n sterkste kant, en daarbij: ik geniet zo van deze leeftijd! Puberteit… de tijd dat je overal haar krijgt, vooral op je tanden. Ik moet er nog maar niet aan denken.

Wat ik met de opvoeding zou willen bereiken, laat zich het best vertalen in de titel van de nieuwe show van Karin Bloemen: “Volle Bloei”. Dat is nou exact wat ik in de opvoeding hoop te bereiken; Dat onze kinderen tot volle bloei mogen komen. Voor mijn ruwe diamantjes gaan slapen, zing ik ze nog maar eens voor:

‘k Hoop dat jij altijd mag dromen met de wind steeds in je rug.
Dat gedachten blijven stromen, niet te langzaam, niet te vlug.
Moge ’t zonlicht op je schijnen, zachte regen voor de groei.
‘k Hoop dat zorgen snel verdwijnen, dat je komt tot volle bloei. 

Dat je echt aandachtig luistert naar je hart en je verstand,
dat het onweer voor jou fluistert, ’n wolk met goud zal zijn omrand,
dat ’t geluk komt bovendrijven, ook al is dat heel fragiel,
dat je altijd trouw mag blijven, aan het diepste van je ziel. 

Ernaast

Tijdens de landelijke Week tegen Eenzaamheid organiseert Erbij in Sliedrecht vandaag het Kom erbij Festival op het grasveld naast de Bibliotheek. Uit onderzoek blijkt dat meer dan een miljoen Nederlanders zich sterk eenzaam voelt. En al loopt de één meer risico op eenzaamheid dan de ander, iedereen kan op enig moment in zijn leven met eenzaamheid geconfronteerd worden. Het gevoel dat je ernaast staat, ondanks of dankzij al je vrienden op Facebook. (Wat zal trouwens degene die het eerst Facebook had eenzaam zijn geweest!)

Eenzaamheid brengt hetzelfde gevoel als alleen zitten in een stilstaande trein, wanneer ernaast een andere rijdt.

Bij ons in Schelluinen rijden er zat treinen voorbij. Onze straat is doodlopend, maar daverend. Ach, zei mijn buurvrouw onlangs: Geen weg is doodlopend als je durft om te keren. Ook ik ben na wat omkeringen teruggekeerd naar de Langeweg. En op een bepaalde manier is het ook vertrouwd. In mijn vorige huis hadden m’n buren nogal eens fikse ruzie. Het liefst openlijk in de tuin, een schamel klimopje als geluidswand tussen ons in. Met mij werkelijk smullend ernaast; hopelijk hebben ze nooit mijn verse popcorn geroken…  Ach, ze waren ook wel prima. In elk geval waren ze zijn gek op mijn pianospel. Ooit gooiden ze mijn ruiten in om me beter te kunnen horen spelen.

Tsja, van je buren moet je het maar hebben! Vandaag is het ook landelijke Burendag. Ik moet zeggen dat ik het echt getroffen heb. Pakketjes worden door de buuf uiterst vriendelijk aangenomen wanneer ik een keer afwezig ben. “Vergeet je de container niet, buurman?” Een kort praatje hoe het gaat, en bij nood elkaar de helpende hand bieden. Er is sociale controle, maar dan in de positieve zin van het woord: sociale zekerheid! Niks moet, hooguit groeten. We groeten elkaar, ontmoeten elkaar. We leven samen. Samenleving werkt namelijk alleen als je het letterlijk neemt. Of zit ik ernaast?

Whatsapp

Ooit ontdekte men dat als je twee blikjes met een draadje verbindt, je op afstand met elkaar kunt communiceren. Voor slechthorende kinderen bleek dit een manier om geluid directer in de gehoorgang te brengen. We denken allemaal dat Alexander Graham Bell dit vervolgens doorontwikkelde en de telefoon uitvond. Frapant: Een groot deel van het leven van Bell stond in het teken van doven en slechthorenden. In zijn tienertijd geraakte zijn moeder langzaam doof. Bell gaf les aan dove kinderen, trouwde met een dove vrouw. Dat juist deze man een apparaat uitvond waarmee GELUID kon worden overgedragen? Het ligt sowieso genuanceerder. In 1876 was Bell niet de eerste die een belapparaat ontwikkelde, maar wel de eerste die er patent op kreeg. Vervolgens ontstond er decennia lang een enorme kloof tussen doven en horenden: degenen die wél en degenen die niet konden bellen. De beller bleek sneller!

Maar de ontwikkeling ging nog sneller. Via internet, smartphones, en services als whatsapp kunnen we nu allemaal met elkaar op afstand communiceren. Niet kleppen maar appen. Hartstikke handig dat je op elke plek, ieder uur van de dag, contact kan hebben met wie dan ook.

Een uitkomst voor velen, maar mijn mobiel stroomt inmiddels vol met allerlei appjes. En denk maar niet dat dit weg-appt. Integendeel! Hadden we vroeger sociale controle, tegenwoordig is er de sociale media. En dan: “Waarom negeer je ons, Sebas?” met daaronder een dozijn aan reacties en smileys. “Er staan wel blauwe vinkjes dus hij heeft t wel gelezen!” Nóg meer reacties…

Ongevraagd lid worden van een groepsapp is normaal. Er zonder aankondiging uitstappen blijkt echter not done! Help me, whats up?

Ik houd me maar vast aan een citaat van schrijver Herman Koch: “E-mails en tekstberichten vergemakkelijken het onderlinge contact zoals een laxeermiddel de stoelgang vergemakkelijkt. Maar bij een overdosis laxeermiddel produceren wij zoals bekend uitsluitend nog diarree”.

Lol

Lol speelt een grote rol in ons leven, zeker in tijden van vakantie. Maar ik zeg altijd: sfeer is belangrijker dan ’t weer! De afgelopen weken waren bij ons dan ook uitermate zonnig. Hoezo regen?

Zojuist teruggekomen van twee weken kamperen. Grote dank aan mn zwager en schoonzus, die zorgden dat we met z’n viertjes zo de caravan en tent in konden rollen. Weer of geen weer, wat hadden we een sfeer! Onder meer veel lol, om de Chinese uitbatel die de r niet kon zeggen. “Flisti voo’ de kindelen” We lolden haast om van de plet.

Een weekje later vertoefde papa met de kids in een heuse bunkralow. Nu richting strand, in plaats van het land met de zachte g en de rollende r. Die mochten we lenen van Renske, die ik ken van mijn rol bij Lotte & Max. Ook deze week weer rolden de tranen over onze wangen, en moesten we soms hollen naar t “toilet”. Hoefden we bij de camping niet met een rolletje onder onze arm naar het toiletgebouw (luxe!), in de duinen hadden we een oude soeppan alszijnde wc.

Konden we op de camping zo het verwarmde zwembad in, de tweede week bracht ons de eh.. verfrissende -zee. Met de broekspijpjes opgerold de golven in, rolden we na de eerste golf letterlijk over de bodem van het lachen. Gratis zandhappen! En gratis was noodzaak, want heus niet alles liep op rolletjes. Een buikgriepje hier en daar, een ongeplande koprol uit een boom en… mn portomonnee was gerold. Daar zou ik bijna een rolberoerte van krijgen! Ik kon nog geen rolletje drop kopen! Immers alle (nee: ALLE) pasjes waren weg, m’n gespaarde vakantiegeld, benzinepas, museumkaarten enzovoorts. Gelukkig kun je nog wel geld pinnen als je je kunt legitimeren bij je bank. Eh… zonder rijbewijs? Gelukkig melde de eerlijke vinder (fam Broekhoven; dank!) zich snel, en konden we snel weer Flisti enzo bestellen. Want geld moet rollen, nietwaar?

Sprookjes

…je moet erin geloven.

Het is volop vakantie periode. We vliegen, rennen, haasten en stressen om ‘het vakantiegevoel’ te ervaren. Op naar de zon en de rust. Ondertussen het zweet op ons hoofd vanwege stress. We willen niets doen, maar oh wat is dat moeilijk. De Wet van Murphy doet weer zijn intrede. En; Lijstjes moeten weggewerkt worden voordat we écht niets kunnen gaan doen. Was er maar een toverspreuk of -staf!

Het huis moet schoon achter gelaten worden. Hier en daar nog snel een bezoekje afleggen. Snel een boodschapje. Er moeten nog kortingsbonnen worden ingeleverd. Restaurantbonnen zijn nog net geldig. Goedkoper naar de Efteling. Het kan nu nog nét. Daar, in de Efteling, zijn mensen bereid om lang in de rij te staan. De nieuwste attractie, geopend in de zomer van 2017, ‘Symbolica’. Een betoverend paleis waar de fantasie tot leven komt. Samen herinneringen maken. (Zelf denk ik terug aan mijn eigen ervaringen in de Efteling … Nat worden in de wildwaterbaan, de betovering in het sprookjesbos. Letterlijk en figuurlijk: fantastisch!

Maar dan… niets geen betovering en fantasie in de wachtrij van Symbolica. Daar is het weer volop stress. In de inmense wachtrij wordt stress weggerookt, weggesnoept. Er wordt gekibbeld en gehuild. Broertjes en zusjes doen tikkertje. Sommige ouders slaan door. Het geduld is op. Kinderen (of zij?) moeten tot de orde worden geroepen. Ruimte om naar de WC te gaan is er niet, de jongetjes kunnen gelukkig hun behoefte in een flesje doen. Wat gaat de tijd hier tergend langzaam. Mensen wachten hier gemiddeld een hele EK damesvoetbalwedstrijd of kerkdienst lang. Dat allemaal voor een paar minuten betovering.
Ik hoop maar dat de betovering de ervaring in de wachtrij wegvaagt. Als ik naar de mensen kijk die uit Symbolica komen zien ze er byzonder blij uit. Ik zie een soort betovering in hun ogen. Opluchting, bevrijding, verlossing bijna. Is het wachten beloond of vooral eindelijk voorbij?

Reisgenoten

Zo hartverwarmend en betrokken als hij voor velen een vriend en vaderfiguur was, zo ijskoud werd ik van zijn plotselinge overlijden. Hij die in wijsheid, (of in humor) overal wel een antwoord op had, liet ons nu met vele vragen achter.

Omdat ik veel op uitvaarten tolk, gaat het gesprek de laatste tijd regelmatig over de dood. Niet omdat ik dat zo graag wil, maar omdat men het fascinerend en interessant vindt. Maar deze week was alles anders. Ik vond er niks fascinerends aan. Henkie, where did you go?
Wel viel me wederom op hoe het een kunst is dat ieders focus bij de overledene en diens directe nabestaanden blijft liggen. Hoewel vast goed bedoeld, t’ is puur mijn eigen perceptie, maar wat kunnen sommige mensen zelfs dan nog overdadig bezig zijn met zichzelf!
Tegelijk; Hoe enorm troostrijk is het dan wanneer bijvoorbeeld iemand belangeloos aanbiedt om een week in je huis als gastvrouw te verblijven. Tot steun te zijn. Hoe je ook op een mooie manier ontdekt wat ware vriendschappen zijn. Ik werd er stil van.
En met dit dubbele gevoel, het verse verlies nog in mn vezels, stond ik een aantal dagen later in Budapest bij de expositie van de Titanic. Ook daar de dubbelheid; klasse-verschil, maar ook het verschil dat de een zich daadwerkelijk meer voelt dan een ander.

Ik las: De katholieke priester Thomas Byles nam op het laatst nog de biecht af en vroeg om vergeving van zonden voor meer dan 100 passagiers. Hijzelf overleefde de ramp niet.

Daar waar de een kostte wat het kostte vocht om een plek in de reddingsboot te bemachtigen, stond de ander zijn plaatsje af. “Vrouwen en kinderen eerst”. Mrs Straus weigerde echter los van haar echtgenoot in het bootje te stappen: “We have lived together for many years. Where you go, I go”.

Ondertussen speelde het orkest door tot het bittere eind. Hun laatste lied was: Nearer my God to thee

Load More