sebastiaan boogaard

Zorgen

Wat loop jie toch hard! Jie liekn wel n verpleegster!

Vandaag is de Internationale Dag van de Verpleging. Wanneer je gezond van lijf en leden bent, maak je je waarschijnlijk geen zorgen om dit soort thema’s. Hooguit wanneer je vergelijkingssites opzoekt om te kijken welke verzekeraar het goedkoopst zou zijn. Verder lijkt het een ver-van-ons-bed-show. Voor de meesten althans. Ik vraag me wel eens af hoeveel politici en managers zelf hun (groot)ouders eten geven, wassen (en niet alleen kleding), boodschappen doen, een rondje met hen wandelen…

Maar goed, ik ben ook niet Roomser dan de paus. Zo’n beetje om de week bezoeken we ons omaatje in de Judith Leysterhof. Dan doen we wel. En wat heeft ze het daar goed! Persoonlijke aandacht heeft ze haar hele leven uitgedeeld, nu krijgt zij die. Hier lijkt ze op haar plek. In de herfst van haar leven woont ze op de grond van de Burgemeester De Boerstichting, waar haar grote liefde ooit zijn sporen verdiende als huismeester en manusje van alles.

Vroeger waren zij zelf degenen die overal wat wilden en konden betekenen. Werkten steevast en keihard minimaal een dag in de week bij hun dochter. In het huis, om het huis. Had haar schoonmoeder in huis, zorgde voor een gehandicapt nichtje. Een oudtante werd bezocht, zieke vriendinnen geholpen. Strijkje doen bij ons, soepje uitdelen bij de buurtjes, en zolang t kon zelfs nog oppassen op haar twee achterkleinkinderen…

Oma stamt nog uit een generatie waarin het normaal was om te kijken naar elkaar. Ze sprong dagelijks en overal bij. Het was dat Roodkapje haar voor was, want anders was mijn oma degene die mantelzorg uit heeft gevonden. De individualisering in de samenleving heeft haar tijd echter ingehaald. Nog eventjes en er komt een ‘doe-het-zelf’- afdeling in het verpleeghuis.

In de tijd van toen zorgde je, en maakte met anderen ‘gewoon een praatje’. Nu wordt er vooral gepraat over de zorg. Bij oma zelf is communicatie stukje bij beetje weggevallen, maar haar kraaloogjes verraden dat ze het verrassend genoeg nog best naar haar zin heeft.

Maar als oma het kon, dan zou ze een ontbijtje voor de verpleging maken en vragen hoe het met hén ging.

Vrijheid

Op 5 mei vieren we dat we in 1945 bevrijd zijn van de Duitse bezetting in Europa en de Japanse bezetting in Azië. Vrijheid! We vieren dat we sindsdien in het Koninkrijk der Nederlanden vrij zijn van oorlog en onderdrukking. Daarnaast is 5 mei ook een dag om ons te bezinnen op het belang van vrijheid en om ons te realiseren dat vrijheid kwetsbaar is.

Voor deze vrijheid hebben velen gevochten en zelfs hun leven gegeven. Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende echter niet dat er een einde kwam aan oorlog in de wereld. Nog dagelijks lijden mensen onder gewapende conflicten en de schending van mensenrechten. Op veel plaatsen ter wereld moeten mensen dagelijks vechten voor hun bestaan. 5 mei is daarom ook de dag waarop we ons bezinnen op onvrijheid elders in de wereld.

Bijna steevast tolk ik op dit soort dagen bijbehorende indrukwekkende bijeenkomsten. Keer op keer word ik geraakt door de verhalen die ik mag vertalen. Persoonlijke verhalen maken de geschiedenis aanraakbaar, het abstracte invoelbaar. Deze verhalen moeten worden doorverteld. En verhalen zijn er, je zou er boekenkisten mee kunnen vullen.

Maar verhalen(d) vertellen is een echte kunst. Het is jammer dat ik haar naam niet kon achterhalen, maar een van onze beste verhalenvertellers ontmoette ik zondagmiddag in Slot Loevestein. Daar werd, op een byzonder indrukwekkende manier die zowel ouder als kind boeide, het verhaal verteld van Hugo de Groot. De Groot, die onder andere De iure belli ac pacis (Over het recht van oorlog en vrede) schreef. De gids nam ons in haar verhaal helemaal mee. Via de kist, het Hugo-de-Groot-Poortje op de Grote Markt in Gorinchem, moest ik denken aan de recente ontwikkelingen in Korea.

En gisterenavond… vertaalde ik het bekende gedicht van Leo Vroman. Zijn dichtregel ‘Kom vanavond met verhalen’ moet volgens mij niet alleen als hartenkreet worden gezien, maar ook als opdracht. Zonder gedeelde geschiedenis geen gedeelde toekomst. We moeten de verhalen blijven vertellen, blijven(d) delen.

Going Dutch

(H)eerlijk

Ik kijk niet vaak televisie. Maar sommige programma’s kijken wel lekker weg. Even het verstand op nul, voor het slapen gaan, of tijdens een snelle hap. Zo zag ik onlangs het programma First Dates. Wij mensen communiceren vooral non-verbaal en dat is bij het concept van First Dates zichtbaar en werkelijk om van te smullen. Eerlijke televisie. Het eten zelf lijkt daar van ondergeschikt belang ondanks dat er altijd samen gegeten wordt. Hoe is de eerste blik? Hoe groot is de kans dat dit een match is? Leuk om mee te leven, te voorspellen en stil te staan bij ongemakkelijke stiltes… Ik kijk het liefst naar de Nederlandse variant. Het voelt dichter bij huis en is daardoor lekker herkenbaar.

Ik was recent op familie-bezoek in Indonesië. Ook daar was het communiceren via handen en voeten (denk ik als gebarentolk ein-de-lijk vakantie te hebben …)  Ik had de kans om met locals op pad te gaan. Voorbij het toerisme; het was werkelijk fantastisch. We lachten samen, bezochten de prachtigstee plekken én we aten samen. Zo’n vier keer per dag. De Indonesische keuken is fenomenaal. Nergens ter wereld heb ik zo lekker gegeten. Smullen met een grote S. Het afrekenen in restaurants was soms echter wel een buikpijn-momentje. Ik wilde zo graag betalen. Ik wilde bedanken, middels trakteren. Zij wilden gastvrij zijn, middels trakteren. We wilden allemaal trakteren! De locals genoten, betaalden of bedankten me allerhartelijkst. Heerlijk, eerlijk. En sowieso altijd met een vriendelijk gezicht.

Eenmaal terug in Nederland had ik tijd nodig om weer te landen. Andere mensen, verplichtingen en ‘to do – lijsten’. Ik keek dit keer naar de Engelse First Dates. Er moest betaald worden door de kandidaten. Altijd boeiend: betaald de man voor de vrouw? Wat als het twee vrouwen of mannen zijn? Hoe gaat dan de besluitvorming? Tot mijn verbazing hoorde ik (voor het eerst) de term: ‘Going Dutch’. De term voor het splitsen van de rekening (!). Typisch Hollands.

Tan. Tantastisch

Vandaag wil ik iets kwijt over meneer Tan. Humberto. Humberto Tan, eigenlijk Humberto Tan-A-Kiam presenteert sinds 2013 het praatprogramma RTL Late Night op RTL 4.  Onlangs maakte hij bekend dat hij per 1 juni 2018 op verzoek van RTL moet stoppen met de presentatie van dit (in mijn beleving zijn) programma.

Tan won in de afgelopen jaren behoorlijk wat prijzen. Hij werd door zijn vakgenoten gekozen tot Beste Presentator. Won tot tweemaal toe de Zilveren Televizier-Ster Man. Humberto werd door mediavakblad Broadcast Magazine uitgeroepen tot Omroepman van het Jaar , won de Sonja Barend Award enzovoorts. Een behoorlijke lijst. Humberto was en is succesvol. Energiek, actueel en erg professioneel. Hij was verfrissend en hij trok volle zalen (kijkcijfers). Gevierd en gewaardeerd.

Maar dan komt daar tegenslag. De zalen lopen leeg, de kijkcijfers dalen. Misschien is men ‘Humberto – moe’. Wellicht had Jinek iets wat Tan niet heeft op het late uur? Jaja… die ene roddel. Pff. Ging of gaat ons dat uberhaupt iets aan? De Roddelpers verdiende er in elk geval weer volop aan. En maar lullen, en maar smullen. Maar geloof mij, hier vraag je níet om als je omwille van je werk vaker in de schijnwerpers staat.

 

Vervolgens moet Humberto stoppen met de presentatie van RTL Late Night. Hebt u gezien hoe hij dit zelf meedeelde aan zijn kijkers? Hij bracht het eerlijk en rauw; zoals het is. Eventjes emotioneel, als hij steun krijgt van zijn gasten die avond. Kwetsbaar, niet kwaad of verbitterd. Hij is en blijft professioneel zo laat hij nu nog zien. Zijn energie, interesse en professionaliteit worden niet minder tijdens RTL Late Night. Dat vind ik bijzonder knap. Ik had in zijn schoenen misschien wel gezegd: ‘graag of niet’ of ‘zoek het ook maar uit.’  ‘Ik stop per direct”.

Maar liefst 4 maanden om ‘af te ronden’ … ik moet denken aan de muzikanten op de Titanic. Een zinkend schip, maar we maken er wat van; we spelen door. Het maakt Tan alleen maar een nog grotere vakman. Nog steeds energiek, actueel en byzonder professioneel. Meer dan ooit.

Petje af voor Tan. Dat wordt nog een hele klus voor Twan.

1 april

1 april

In Duitsland heet het Narrendag, in de VS noemen ze het April Fools’ Day, de Fransen hebben het over April Vis en in Rusland heet het de Dag van de Dommerik. In Nederland houden we het gewoon op ‘1 april’. Een dag waarop je anderen via een practical joke, een hoax of een (flauwe) grap goedmoedig in de maling neemt.

Veel Nederlanders denken dat de oorsprong van deze grappendag te maken heeft met de strijd tegen de Spanjaarden in de Tachtigjarige oorlog: Op 1 april verloor Alva Den Briel.

Een andere gangbare theorie over de oorsprong van ‘1 april’ ligt bij de invoering van de Gregoriaanse waardoor nieuwjaar werd verplaatst naar 1 januari. Tot die tijd werd oud en nieuw gevierd tussen 25 maart en 1 april. Mensen die nieuwjaar op 1 april bleven vieren, werden in de maling genomen.

Echter: 1 april als grappendag is al veel ouder. Een grappendag rond 1 april voert ons uiteindelijk terug tot de Romeinen. Zij vierden ieder jaar het Hilaria-festival, waarbij mensen verkleed rondliepen en ‘hilarische’ grappen uithaalden met andere mensen.

De laatste decennia echter wordt 1 april door steeds meer media aangegrepen om mensen om de tuin te leiden. Ook op de redactie van het AD komen dan heel wat merkwaardige persberichten binnen. Ik ben blij dat het niet aan mij ter beoordeling is, je zult maar ‘nep-nieuws’ moeten onderscheiden van echt nieuws. Nou ja, nep-nieuws is ook nieuws.

Ik zelf ben dol op goeie 1 april grappen. Maar niet op slechte kantoorhumor, zogenaamd losse veters, groenkleurige amfibieën die plots op duistere plekken verkeren….  Zeer merkwaardig vind ik dat literaire wonderrijmpje ‘’1 april kikker in je bil’’. Ik vraag me al jaren af hoe deze onsuccesvolle zwemmertjes daar verzeild komen. Je zou zeggen dat je hem door zijn kwaakblaas toch wel hoort?  Daarbij: het is volgens mij zijn natuurlijke leefomgeving helemaal niet?!

Ik wil u waarschuwen. Kijk morgen extra uit. De leugen ligt op de loer. Trek vooral sandalen aan, kijk uit voor mensen zonder humor maar met verveling en vooral: kijk uit voor kikkers.

Diefstal

Een uur voordat de deuren werden geopend verzamelden de eerste kopers zich al bij het dorpshuis. Tientallen vrijwilligers waren die dag en de nacht in touw geweest voor de Schelluinse antiek- rommelmarkt. De opbrengst kwam geheel ten goede aan de kinderen van OBS Het Tweespan.

Vanuit de gehele regio hadden koopjesjagers zich verzameld. Zichtbaar kwamen sommigen van verder. De deur vloog om 9uur met een klap open. Mensen struikelden over elkaar heen en wisten niet hoe snel ze hun tassen moesten vullen. De Dwaze Dagen? Sommigen waren er zo druk mee, dat ze zelfs vergaten af te rekenen.

Natuurlijk is dit geen brutale diefstal. Om te zeggen dat ik letterlijk van mijn waarde was ontdaan, is overdreven, maar verontwaardigd was ik wel. Alles ging echt voor een prikkie weg! Zelfs kon je een bananendoos voor 5 euro kopen en die vullen zo vol als de deurposten het toelieten.

Een aantal boefjes heb ik op de foto gezet. Omdat ze mijn hart hadden gestolen. Het mannetje dat zo verliefd was op de drie waterkokers, dat ie denk ik zo gauw mogelijk weg wilde om ze thuis te tonen. Ik fotografeerde die kwetsbaar ogende, bleke jongedame die een paar mooie glaasjes niet kon laten staan. Of de flamboyante getinte vrouw die blijkbaar twee strijkijzers niet kon betalen. Als u dat eerlijk tegen me had gezegd, dan had ik over mijn zwarte hart gestreken. Op z’n minst had ik de prijs gehalveerd naar 1 euro per stuk.

Ik snap het ergens ook wel. Ook ik heb een periode gekend dat ik ieder dubbeltje moest afwegen. Geld, uitstapjes maar zelfs ook kilo’s en vrienden verdwijnen dan als sneeuw voor de zon. Dat laatste raakt dieper dan dat je niet eens geld had voor een vest of jas.  Het zijn tenslotte maar spullen. En blijkbaar alles wat je bezit, kan je verliezen.

Maar deze spullen waren door anderen geschonken, met als doel een mooi geldbedrag bij elkaar te sprokkelen voor bijvoorbeeld de kinderen waarvan de ouders geen schoolreisjes of sinterklaaskadootje kunnen betalen. Strijk dat maar eens glad.

NL-doet

9 en 10 maart NL-doet

Vandaag is de grootste vrijwilligersactie van Nederland. Vorig jaar deden er ruim 350 duizend vrijwilligers mee!

Vrijwilliger… Ik heb er altijd een beetje moeite mee. Niet met ‘t werk of de vrijwilliger zelf, maar met het woord!  In mijn beleving impliceert ‘vrijwilliger’ alsof al het andere werk onvrijwillig zou zijn. Het klinkt ook alsof je werk verzet wat eigenlijk niemand wil doen. Alsof je je een beetje opoffert? Terwijl een vrijwilliger volgens mij eerder een soort volwassen versie van een goede fee is!

Vrijwilligers; ik zoek nog naar een beter woord, zijn er volgens mij veel, maar nog altijd veel te weinig. Wat nou als alle vrijwilligers zouden gaan staken?

Dus; hoe zouden we meer ‘vrijwilligers’ kunnen ritselen? Ik denk dat het, om te beginnen, al erg zou helpen als de werkzaamheden wat flexibeler en persoonlijker zouden zijn. Dat je als vrijwilliger wordt gewaardeerd en het gevoel krijgt dat de mogelijkheden die je hebt optimaal worden benut (en niet uitgebuit). Dat je het gevoel krijgt ergens bij te horen en ook je steentje bij hebt kunnen of mogen dragen.

Bereidwillig is volgens mij bijna iedereen, maar wekelijks op móeten komen draven, of werk doen wat je in wezen niet ligt…  daar wordt niemand beter van. Kijk, ik stond ook niet echt te springen om enige luizenvader op school te worden. Ik ben dit jaar maar vrijwillig in de bibliotheek gaan zitten. Gaap. Maar toen ze me vroegen of ik volgende week veiligmeester op de Schelluinse antiek (rommel)markt wilde zijn… toen kon ik geen nee zeggen. Eenmaal… andermaal…!

Anderen sjouwen zich vandaag vrijwillig een bult met alle aan de straat gezette spulletjes. Weer anderen hadden zich een ander lot aangetrokken: in weer en wind lootjes verkopen. En dan zijn er straks nog een aantal oliebollen die vrijwilligers willen bakken.

Er is nog zoveel te doen! Kijk vandaag eens op de website van NL-doet. Zie je daar niks passends? Wend je tot mij! Ik zoek nog een vrijwilliger die helpt met column-opzetjes, administratie, boodschappen, was en strijk. Heb nog wat klusjes in huis en tuin,… noem maar op. Wedden dat ook jij je medemens intens gelukkig kunt maken?

Wie oren heeft die hore

Heb je t al gehoord? Vandaag is het de Dag van het Gehoor. De meeste mensen horen goed. We horen de bel, een app, de brievenbus, de wekker. Je hoort wat vallen, wat aankomen, wat gezoem. Je verstaat je vriend, je hoort wat ie wel en niet zegt,…. Je gebruikt je oren non stop.

Het is moeilijk voor te stellen hoe het is als ons gehoor niet meer, of minder goed werkt. Toch zijn er in Nederland ruim anderhalf miljoen mensen die wat minder horen. Ken jij het aantal inwoners van je stad of dorp? Je zou het aantal kunnen delen door 10, om een indicatie te hebben van hoeveel slechthorenden er in je fysieke omgeving zijn.

De World Health Organisation (WHO) is een organisatie die meerdere gezondheidsaspecten op de agenda heeft gezet. Zo ook vandaag: International Ear Care Day. Door de WHO weten we dat 360 miljoen mensen aan gehoorproblemen lijden. Zij stellen dat 60% daarvan had voorkomen kunnen worden. Door er meer oor naar te hebben!?

Als tolk gebarentaal zie ik soms van dichtbij waar slechthorenden en doven tegenaanlopen. Vorige week tolkte ik nog op een uitvaart, een dove vrouw was onder een vuilniswagen gekomen. Was haar dit ook overkomen als ze horend was geweest?

Een ander geluid: onlangs kwam ik in aanraking met de Rotterdamse René. Pianist, vakleerkracht muziek, cabaretier en componist van beroep. Tot het jaar 2000, het jaar waarin hij plotsdoof werd. Een aantal personen in zijn (werk)omgeving leek zogezegd “doof’. Rene werd jarenlang van het kastje naar de muur gestuurd, werd maar niet gehoord. Maar… hij liet zijn oren er niet naar hangen! Rene Coenradie heeft inmiddels de mooiste autobiografische boeken geschreven, waarin hij onder andere beschrijft wel doof maar zeker niet ziek te zijn!

Velen van mijn dove vrienden roepen het ook: het zijn juist de mensen om ons heen die ons beperkt laten zijn!

In hoeverre zorg jij voor je oren, en voor hen die niet (goed) kunnen horen?

Ik ben benieuwd wie hier oren naar heeft.

Mond vol tanden

Met Lotte & Max kom ik regelmatig in kontakt met kinderen. De kinderen (maar ook ouders, docenten etc) krijgen gebaren aangeleerd, wat onder andere erg goed blijkt voor hun spraak-taalontwikkeling en motoriek. Duizenden kinderen hebben er al profijt van gehad, niet alleen dove kinderen of kinderen met een taalachterstand of een spraak-taalstoornis.

Deze week raakte ik, gewapend met pop Max, in gesprek met jongetje. Een gesprek dat ik niet snel zal vergeten. Ik sprak en gebaarde met hem, nadat hij een aantal weken op zijn school het lespakket had gevolgd. De vader van het jongetje was tandarts in deze regio, zo wist ik. Hij had me wel eens aan de tand gevoeld zegmaar. Vandaag droeg hij een kleurrijke broche, ongetwijfeld gemaakt door zijn zoon. ‘38’ stond erop. Ik vroeg het ventje of er vandaag al voor de feestneus was gezongen. De mond van het jongetje viel open en hij voelde direct aan zijn neus. Ik kon mezelf op dat moment wel voor het hoofd slaan. ‘Feest….-neus?” Dit soort figuurlijk taalgebruik was nu niet echt handig van me!  Had ik mn kaken nu maar op elkaar gehouden! Ik probeerde het gesprek snel te kantelen. “Hij heeft zoiets moois op zijn trui!?”  Het jochie keek trots: “Omdat papa vandaag harig is” was het antwoord. Ik durfde niet te lachen, maar kon een grijns niet onderdrukken. “Wat doet papa voor werk? vroeg ik daarom maar snel. “Hij heeft het vieste beroep van de hele wereld” antwoordde het jongetje. Ik bedacht me van alles, maar deed alsof ik nergens op kwam. “Hij is tandenborstel” klonk het. “Een harige tandenborstel’ zei zijn vader met een trotse blik die mij onmiddellijk deed glimlachen.

Niet veel later waren we de spullen aan het opruimen. Het jongetje kwam nog even langs met zijn juf. Hij wilde me nog wat geven. Ik pakte het wc-rolletje aan en zei: Een kadootje?  “Nee feestneus….” klonk het bijna belerende antwoord van de 9-jarige, …“Niet een tandenborstel, maar een wc-rol, díe heeft pas het vieste beroep van de wereld”.

Televisie

Een visie op (Tele-)visie

Er zijn televisieprogramma’s die goed scoren. Zij behalen forse kijkcijfers waar vooral de makers blij mee zijn. Gefeliciteerd (oa) Expeditie Robinson, Wie is de Mol, Heel Holland Bakt en Temptation Island. Maar…. Opvallend veel programma’s die goed scoren, hebben tegenwoordig van die ‘na-praat programma’s. Daarin kijken we terug op de uitzending en die gaan we dan eindeloos analyseren. Het liefst met bodemloze bronnen als surrogaat-experts). Hadden we vroeger spraakmakende talk-shows (die ik graag had willen tolken), tegenwoordig hebben we vooral Mol-talk, Temptation-Talk, Eilandpraat, en Smaakt naar meer. En dat laat ik het (eindeloze) voor- en na- en nog eens nabeschouwen bij sport maar voor wat het is.

Analyseren en napraten tot je erbij neervalt. Visie op visie op televisie. Ik vind deze vorm van uitmelken van succesvolle programma’s niet nodig. Alles voor de kijkcijfers, dát irriteert me. Straks komt er een ‘Luizenmoeder-na praat’. Luizen-geleuter. Met de openingstune van ‘Hallo allemaal …’, serieuze discussies over of Winterklaas toekomst heeft in Nederland of niet? Napraten met juffen uit het land? Een heuse Juf Ank look-a-like contest. Wie is de juf Ank van jullie school? Hoe ziet ouderparticipatie er op onze school uit? Traktatie-beleid? Wat vinden wij niet raar maar vooral heeeel byzonderrr? En dan natuurlijk weer oude- BN-ers uit t stof halen die dan spontaan hun mening alszijnde verbale diaree mogen uiten…. blehhh

Mijn visie: Zet de TV dan uit en praat na met de mensen om je heen of binnen je bereik zou ik denken. Oke, twitter t desnoods nog effe van je af.
Natuurlijk is het leuk als je op het werk een Wie is de Mol competitie hebt lopen. Dat is gezonde Mol talk wat mij betreft. Maar alsjeblieft geen tv over tv, maar de focus terug naar het dagelijks leven. Beide beentjes weer op de vloer, en hup de straat op. En dan? Heel Schelluinen Bakt, ik zie t wel zitten! De Rijdende Melkboer; Nol-talk…. Van der Stelt ipv Soof! Alleen ‘Adam zoekt Eva aan de Schelluinse Vliet’; nee… dat denk ik nog even niet….

Load More